58 afb. 4. Adres van a gemeenteraad van Leusden aan de Tweede Kamer. Daarvan kwam het in 1886, in welk jaar ook de onderhandelingen werden geopend over de verkoop voor militaire doeleinden ten westen van de Doornseweg. Hoedde gemeente Amersfoort dit gebied in privaat eigendom verwierf, en hoe het proces van ont binding van de mark van de Leusderberg precies verliep is uitvoerig beschreven door Perks(2) Hier is de conclusie van belang dat de aanvankelijk gemeenschappelijke gronden voortaan voor allerlei doeleinden geëxploiteerd konden worden. Bijvoorbeeld voor wat betreft het noordelijk deel, voor woningbouw; of voor de aanleg van een kazerne 2. Veranderingen tegen het eind van de eeuw Al voor 1890 rezen de eerste plannen voor de bouw van een infanteriekazerne juist op de grens van Leusden en Amersfoort. Men moet bedenken dat de '•moderne" Frans- Duitse oorlog van 1870/71 velen overtuigd had van de noodzaak wat meer aandacht te besteden aan militaire aangelegenheden. De kazerne bevond zich op een gunstige afstand van het oefenterrein, dat zojuist van de Leusderberg verworven was. Alleen het problemen kunnen geven, dat de kazerne op grondgebied van twee verschillende gemeenten lag. De grens langs de Dievenweg doorsneed immers schuin het kazerne terrein; zie afb. 4. Zowel voor het burgerlijk als voor het militair gezag leverde deze toestand bezwaren op. En er werd dan ook een voorstel ontworpen, het kazerneterrein geheel bij Amersfoort te voegen. In oktober 1893 werd een hiertoe strekkend wets ontwerp bij de Tweede Kamer ingediend door minister van Binnenlandse Zaken, Tak van Poortvliet. Met een opmerkelijke snelheid reageerde Leusden. Binnen veertien dagen lag er een adres van de gemeenteraad bij de Tweede Kamer. (3) Hieruit blijkt dat men niet overtuigd was van de noodzaak van de. voorgestelde correctie. Bovendien achtte de raad deze alleen maar nodig voor Leusden, omdat de gemeente een aantal belastingbetalende militairen zou verliezen. Nee, als er dan toch grenzen veranderd zouden worden, verzoekt de Leusdense Raad "de zaak daarheen te willen leiden, dat ook aan de naar zijn mening rechtmatige eischen van Leusden worde gevolg gegeven" Wat zijn die Leusdense verlangens dan wel? Wie in de vorige paragraaf het grens- verloop gevolgd heeft, kan het haast wel raden. De toegang tot de N.H. begraaf plaats bij de toren van Oud Leusden verliep immers - althans gedeeltelijk - via Amersfoorts grondgebied. Voor de laatste gang zowel uit Leusbroek, als uit de Hamersveldse richting, werd van de Dodeweg gebruik gemaakt. Omdat de Dodeweg Amersfoorts grondgebied was, kon het Amersfoortse gemeentebestuur bijvoorbeeld voorschriften vaststellen voor de tijden waarop het stoffelijk overschot vervoerd - en dus ter aarde besteld - kon worden. Nu is het maar de vraag of dit in de praktijk problemen zou hebben gegeven. Erg groot lijkt de kans daarop niet, want in elk geval was de Dodeweg al in 1887 - in goed overleg tussen de beide gemeenten - door Leusden in onderhoud genomen. Toen was het zandpad verhard met een laag takkenbossen en grint daarboven op (4). Het lijkt dus wat onwaarschijnlijk dat er over 'de gang naar het kerkhof moeiten zouden rijzen, maar hoe het ook zij, Leusden stelde in het adres voor, om het Amersfoorts gebied t.z.v. de Dodeweg bij Leus te brengen. Op afb. 5 is ook dit gebied aangegeven. Een voorstel voor een ruil _*n 118 ha tegen 10 ha Leusdens gebied. Onbescheiden? Maar er staan slechts 6 woningen op waarin alleen maar veldarbeiders wonen, dus het gemis voor Amersfoort is gering, stelt de Raad van Leusden. Toch voelde men kennelijk dat dit wel wat ver ging. Eventueel was Leusden bereid een gebied van ongeveer gelijke grootte aan Amersfoort af te staan. In 1893 zou het hiervan niet komen. Het wetsontwerp werd ongewijzigd aangenomen, zodat alleen het kazerneterrein t.n.v. de Dievenweg bij de grenscorrectie was betrokken. Aan de verlangens van Leusden zou pas in 1917 worden tegemoetgekomen. Toen waren ook de belangen van de gemeente Amersfoort met een ruil van grondgebied gediend. Deze verandering had alles te maken met het feit dat inmiddels veel Amersfoorters t.n.v. de Kalkweg (Laan 1914) en Dodeweg op de voormalige Leusderberg waren gaan wonen. In 1914 ging het alom ruim 1500 personen. Vanaf dat jaar maken de notulen van B W van Leusden melding van Amersfoortse verzoeken het bewuste grond gebied over te dragen. \so\s 'O^'CC^YVÖ'LC. \CKA'LOJ Cyu)<icBu, f^toöh I-cru 2.0-uü-e, £o<n-u^-u -eeixe* meat,

Digitaal tijdschriften archief - Archief Eemland

Historische Kring Leusden | 1986 | | pagina 7